અમેરિકા અને ઇઝરાયલ ઇરાન સામે જોર શોરથી યુદ્ધ લડી રહ્યા છે. તેમણે ઇરાનના પરમાણુ પ્લાન્ટ, તેલ ફેક્ટરીઓ અને અસંખ્ય લશ્કરી ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા છે. પરંતુ એક નાનો ટાપુ હજુ પણ સહીસલામત છે. આ ટાપુ ખાર્ગ ટાપુ છે, જે ઇરાનનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ નિકાસ કેન્દ્ર છે.
જો અમેરિકા અથવા ઇઝરાયલ આ ટાપુ પર હુમલો કરે તો ઇરાનની આખી અર્થવ્યવસ્થા ઠપ્પ થઈ જશે. વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી જશે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે આ હુમલો એટલો મોટો ફટકો હશે કે તે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધને વેગ આપી શકે છે.
ખાર્ગ ટાપુ એ એક નાનો કોરલ ટાપુ છે જે ઉત્તરીય પર્સિયન ગલ્ફમાં સ્થિત છે, જે ઇરાની કિનારાથી માત્ર 25 કિલોમીટર દૂર છે. તે ફક્ત થોડા કિલોમીટર લાંબો છે. તે 1960ના દાયકામાં અમેરિકન તેલ કંપની એમોકો દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. આજે આ ટાપુ ઇરાનનું મુખ્ય તેલ નિકાસ ટર્મિનલ છે, જે દરરોજ 7 મિલિયન બેરલ તેલ લોડ કરે છે.
આ ટાપુ વિના ઇરાનનું અર્થતંત્ર સંપૂર્ણપણે તૂટી પડત. ભૂતપૂર્વ યુએસ ખાસ દૂત રિચાર્ડ નેફ્યુએ જણાવ્યું હતું કે આ ટાપુ વિના, ઇરાનની અર્થવ્યવસ્થા ડૂબી જશે.
અમેરિકાએ ઈરાની તેલ સુવિધાઓ પર હુમલો કર્યો છે, પરંતુ ખાર્ગ ટાપુ અસ્પૃશ્ય રહ્યો છે. કારણ સ્પષ્ટ છે. આ ટાપુ પર હુમલો કરવાથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ જશે અને વૈશ્વિક તેલ બજારમાં પણ નોંધપાત્ર વિક્ષેપ પડશે. તેલના ભાવ આસમાને પહોંચશે. ચીન સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે, કારણ કે તે ઈરાની તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે.
હડસન ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નિષ્ણાત માઈકલ ડોરનએ જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધ પછી યુએસ વહીવટીતંત્ર ઈરાનના અર્થતંત્રનો પાયો નષ્ટ કરવા માંગતું નથી. આ લાંબા સમયથી ચાલતી યુએસ લાલ રેખા છે. જો આ ટાપુનો નાશ થાય, તો ઈરાન એટલો ગુસ્સે થઈ શકે છે કે તે સમગ્ર પ્રદેશમાં મોટા હુમલાઓ કરી શકે છે, જેનાથી યુદ્ધ વૈશ્વિક સ્તરે ફેલાઈ શકે છે.
ખાર્ગ ટાપુ પર દક્ષિણ ભાગમાં મોટા તેલ સંગ્રહ ટાંકીઓ એકસાથે ભેગા થાય છે. લાંબી જેટીઓ સમુદ્રમાં વિસ્તરે છે જ્યાં સુપરટેન્કરો રિફ્યુઅલ કરે છે. પાણીની અંદરની પાઇપલાઇનો મુખ્ય ભૂમિના સૌથી મોટા તેલ ક્ષેત્રો સાથે જોડાય છે. આખો ટાપુ ખૂબ નાનો અને ખુલ્લો છે, જેના કારણે હવાઈ હુમલો કરીને તેનો નાશ કરવો સરળ બને છે, પરંતુ યુએસ જાણી જોઈને આને ટાળી રહ્યું છે. જો હુમલો કરવામાં આવે તો, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરીને બદલો લઈ શકે છે, જેમાંથી વિશ્વનું 20 ટકા તેલ પસાર થાય છે. આનાથી વૈશ્વિક તેલ સંકટ સર્જાશે.
જો અમેરિકા અથવા ઈઝરાયલ ખાર્ગ ટાપુ પર હુમલો કરે છે, તો ઈરાન તેને અસ્તિત્વનો પ્રશ્ન ગણશે. ઈરાનની 90 ટકા અર્થવ્યવસ્થા તેલ નિકાસ પર નિર્ભર છે. હુમલા બાદ ઈરાન ફક્ત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી શકશે નહીં પરંતુ સમગ્ર ખાડી ક્ષેત્રમાં તેલ ટેન્કરો પર પણ હુમલો કરી શકે છે. ચીન અને અન્ય દેશો પણ પ્રભાવિત થશે.
ઘણા વિશ્લેષકો કહે છે કે આ પગલું એટલું કઠોર હશે કે ઈરાનના સાથી દેશો પણ યુદ્ધમાં કૂદી પડશે. આનાથી ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત થઈ શકે છે. તેથી, સંઘર્ષને મર્યાદિત કરવા અને પછીથી વાટાઘાટો માટે માર્ગ ખોલવા માટે યુએસ હવે ટાપુ છોડી રહ્યું છે.
અત્યાર સુધી, ખાર્ગ ટાપુ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે. ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ હુમલાઓ છતાં ત્યાં તેલ લોડિંગ ચાલુ છે. જો કે, જો યુદ્ધ વધશે, તો યુએસ અને ઇઝરાયલે પણ ટાપુ પર હુમલો કરવો પડી શકે છે. હાલમાં, બંને દેશો આને લાલ રેખા માની રહ્યા છે.
આખી દુનિયા આ નાના ટાપુ પર નજર રાખી રહી છે, કારણ કે તેનો નિર્ણય ફક્ત ઈરાનના ભાવિ પર જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક તેલ બજાર અને શાંતિ પર પણ અસર કરશે. ખાર્ગ ટાપુ ખરેખર ઈરાનની જીવનરેખા છે, અને તેને સ્પર્શ કરવો એ આગ સાથે રમવા જેવું હશે.