હિટવેવ અંતર્ગત નજીકના શહેરી પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર કે સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે જઈ તબીબી સલાહ લેવી. ઈમર્જન્સીમાં 108નો સંપર્ક કરવા અનુરોધ
હાઇડ્રેટેડ રહો
– જ્યારે પણ શક્ય હોય ત્યારે પૂરતું પાણી પીઓ, પછી ભલે તમને તરસ ન હોય.
– મુસાફરી કરતી વખતે પીવાનું પાણી સાથે રાખો.
– ઓરલ રીહાઈડ્રેશન સોલ્યુશન (ઘછજ) નો ઉપયોગ કરો અને લીંબુ પાણી, છાસ / લસ્સી જેવા ઘરે બનાવેલા પીણાઓનું સેવન કરો,
– મોસમી ફળો અને શાકભાજી ખાઓ જેમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય જેમ કે તરબૂચ, ટેટી, નારંગી, દ્રાક્ષ, અનાનસ, કાકડી અથવા અન્ય સ્થાનિક રીતે ઉપલબ્ધ ફળો અને શાકભાજી.
શરીરને ઠાકેલું રાખો:
– મહત્તમ શરીર ઢંકાય તેવા પાતળા, ઢીલા, વજનમાં હલકાં, સુતરાઉ વસ્ત્રો ખાસ કરીને હળવા રંગના કપડાં પહેરો
– તમારું માથું ઢાંકેલું રાખો, સૂર્યપ્રકાશનાં સીધા સંપર્કમાં આવવા દરમિયાન છત્રી, ટોપી, ટુવાલ નો ઉપયોગ કરો
– તડકામાં બહાર જતી વખતે પગમાં ચંપલ અથવા બુટ પહેરો
સતર્ક રહો:
– રેડિયો સાંભળો, ટીવી જુઓ, સ્થાનિક હવામાન સમાચાર માટે અખબાર વાંચો.
બને તેટલું ઘરની અંદર રહો:
– હવાની અવરજવર વાળી સારી વેન્ટિલેટેડ અને ઠંડી જગ્યાએ રહો.
– સીધો સૂર્યપ્રકાશ અને ગરમીના તરંગોને અવરોધિત કરો જેમ કે દિવસ દરમિયાન બારીઓ અને પડદા બંધ રાખો.
– જો બહાર જવાનું હોય, તો તમારી આઉટડોર એક્ટિવિટીને દિવસના ઠંડા સમય એટલે કે સવાર અને સાંજ સુધી મર્યાદિત કરો
– દિવસના ઠંડા ભાગો દરમિયાન આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓને ફરીથી શેડ્યૂલ કરો અથવા પ્લાન કરો.
હીટવેવ કોના માટે વધુ જોખમ કારક છે ?
– શિશુઓ અને નાના બાળકો
– સગર્ભા સ્ત્રીઓ
– બહાર કામ કરતા લોકો
– જે લોકોને માનસિક બીમારી હોય
– જે લોકો શારીરિક રીતે બીમાર છે. ખાસ કરીને હૃદય રોગ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર.
– ઠંડા વાતાવરણમાંથી ગરમ વાતાવરણમાં આવતા લોકો
અન્ય સાવચેતીઓ
– એકલા રહેતા વૃદ્ધ અથવા બીમાર લોકોની દેખરેખ રાખવી જોઇએ અને તેમના સ્વાસ્થ્યનું દૈનિક ધોરણે નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ.
– તમારા ઘરને ઠંડુ રાખો, પડદા, શટર અથવા સનશેડનો ઉપયોગ કરો અને રાત્રે બારીઓ ખોલો.
– દિવસ દરમિયાન નીચેના માળ પર રહેવાનો પ્રયાસ કરો.
– શરીરને ઠંડુ કરવા માટે પંખા, ભીના કપડાનો ઉપયોગ કરો
આટલું ના કરો
– તડકામાં બહાર નીકળવાનું ટાળો. ખાસ કરીને બપોરે 12:00 થી 03:00 વાગ્યાની વચ્ચે
– બપોરે બહાર હોય ત્યારે સખત પ્રવૃત્તિઓ ટાળો
– ખુલ્લા પગે બહાર ન જાવ
– ઉનાળાના પીક કલાકો (સૌથી ગરમ સમય) દરમ્યાન રસોઈ કરવાનું ટાળો. રસોઈ વિસ્તારમાં હવાની પર્યાપ્ત રીતે અવરજવર થાય તે માટે દરવાજા અને બારીઓ ખોલો.
– આલ્કોહોલ, ચા, કોફી અને કાર્બોનેટેડ સોફટ ડ્રિંકસ અથવા મોટી માત્રામાં ખાંડવાળા પીણાં ટાળે- જે વાસ્તવમાં, શરીરના વધુ પ્રવાહીની ખોટ તરફ દોરી જાય છે અથવા પેટમાં ખેંચાણ થઈ શકે છે
– ઉચ્ચ પ્રોટીન ખોરાક ટાળો અને વાસી ખોરાક ન ખાઓ
– પાર્ક કરેલા વાહનમાં બાળકો અથવા પાલતુ પ્રાણીઓને છોડશો નહીં. વાહનની અંદરનું તાપમાન જોખમી બની શકે છે
રોજગારદાતા અને કામદારો માટે
– કામના સ્થળે ઠંડુ પીવાનું પાણી આપો અને તેમને હાઇડ્રેટેડ રહેવા માટે દર 20 મિનિટે અથવા વધુ વખત એક કપ પાણી પીવાનું યાદ કરાવો.
– સીધો સૂર્યપ્રકાશ ટાળવા માટે કામદારોને સાવધાન કરો.
– કામદારો માટે શેડ વર્ક એરિયા પ્રદાન કરો. કામના સ્થળે કામચલાઉ આશ્રય બનાવી શકાય છે.
– દિવસના ઠંડા સમય એટલે કે સવાર અને સાંજના કલાકો માટે સખત અને આઉટડોર જોબ્સ શેડ્યૂલ કરો
– 1 કલાક સખત પરીશ્રમવાળા કામ પછી ઓછામાં ઓછા 5 મિનિટ આરામ કરવો.
– કામદારોને એવા પરિબળોને ઓળખવા માટે તાલીમ આપો જે ગરમી સંબંધિત બીમારી થવાનું જોખમ વધારી શકે છે અને ગરમીના તાણના ચિહ્નો અને લક્ષણો અને “સહકારી વ્યવસ્થા ” શરૂૂ કરો.
– ફર્સ્ટ એઇડ ઉપલબ્ધ હોવા જોઇએ અને ગરમી સંબંધિત બીમારીની ઘટના માટે ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ પ્લાન હોવો જોઈએ
– જો બહાર કામ કરતા હોય તો હળવા રંગના કપડા પહેરવા ખાસ કરીને લાંબી બાંયનો શર્ટ અને પેન્ટ, અને સીધા સૂર્યપ્રકાશના સંપર્કને રોકવા માટે માથું ઢાંકી દો.
– કર્મચારીઓ માટે જાગૃતિ ઝુંબેશ ગોઠવો
– કાર્યસ્થળ પર તાપમાન અને આગાહી પ્રદર્શન સ્થાપિત કરો
– માહિતીપ્રદ પત્રિકાઓનું વિતરણ કરો અને એમ્પ્લોયર અને કામદારો માટે અતિશય ગરમીની આરોગ્ય પર થતી અસર અને ઉચ્ચ તાપમાન દરમિયાન પોતાને બચાવવા માટે કયા પગલા લેવી તે અંગેની તાલીમનું આયોજન કરો
મદદ મળે ત્યાં સુધી વ્યક્તિને તરત જ ઠંડુ કરવા માટે
– જો શક્ય હોય તો દર્દીને ઠંડી જગ્યાએ ખસેડો
– ત્વચાના મોટા ભાગોમાં અથવા કપડાં પર ઠંડુ પાણી લગાવવું
– વ્યક્તિને શક્ય તેટલો પવન નાખો