વૈશ્વિક યુદ્ધની અસરથી પ્લાસ્ટિક રો-મટિરિયલના ભાવમાં આકાશી છલાંગ, ઉદ્યોગો ઠપ થતા હજારો મજૂરોની રોજગારી પર સંકટ
સૌરાષ્ટ્રના પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગ પર વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિની ગંભીર અસર પડી છે. રાજકોટ પ્લાસ્ટિક મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન દ્વારા જારી કરાયેલા પ્રેસ નોટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વર્તમાન સમયમાં વિશ્વ યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિને કારણે પ્લાસ્ટિક રો-મટિરિયલના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે અને સામગ્રીની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે. આ અસરથી સૌરાષ્ટ્રમાં આશરે 2000 પ્લાસ્ટિક કારખાના બંધ હાલતમાં પહોંચી ગયા છે, જેનાથી હજારો મજૂરો અને ઉદ્યોગકારોની આજીવિકા પર સીધી અસર પડી છે.
એસોસિએશનના પ્રમુખ રમેશભાઈ ચાવડા અને સેક્રેટરી રમેશભાઈ ગજેરા તરફથી જારી પત્રમાં જણાવાયું છે કે 26 ફેબ્રુઆરીએ પ્લાસ્ટિકના દાણા (ગ્રેન્યુલ્સ)નો ભાવ રૂૂ. 100 પ્રતિ કિલો હતો, જે આજે રૂૂ. 137 સુધી પહોંચી ગયો છે. તેમ છતાં રો મટિરિયલ મળતું નથી. PP (પોલીપ્રોપીલીન), HDPE (હાઈ ડેન્સિટી પોલીઇથિલીન), LDPE (લો ડેન્સિટી પોલીઇથિલીન), ABS સહિતના તમામ મુખ્ય રો મટિરિયલની તીવ્ર અછત છે. વૈશ્વિક યુદ્ધને કારણે આયાતમાં અવરોધો સર્જાયા છે, જેનાથી પેટ્રોકેમિકલ આધારિત સામગ્રીના પુરવઠામાં મોટું અંતર પડ્યું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં પ્લાસ્ટિક બોટલ, કિચનવેર, હાર્ડવેર, હાઉસહોલ્ડ આઈટમ્સ, પેકેજિંગ અને અન્ય અનેક ઉપયોગી વસ્તુઓના ઉત્પાદનમાં રોકાવ આવ્યો છે. અનેક જોબવર્ક યુનિટ્સ પણ બંધ થઈ ગયા છે. ઉદ્યોગકારોનું કહેવું છે કે રો મટિરિયલના ભાવમાં સતત વધારો અને અછતને કારણે ઉત્પાદન ખર્ચ અસહ્ય થઈ ગયો છે. પ્લાસ્ટિક બંધસ્ટ્રોકના આદેશો પૂરા થતા નથી, આ સ્થિતિમાં બેરોજગારી વધી રહી છે અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં નિરાશાનું વાતાવરણ છે.
આ સંકટ માત્ર રાજકોટ કે સૌરાષ્ટ્ર પૂરતું મર્યાદિત નથી. ગુજરાતના અન્ય ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં પણ સમાન અસર જોવા મળી રહી છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ જેવી વૈશ્વિક ઘટનાઓએ મધ્ય પૂર્વમાંથી પેટ્રોકેમિકલ્સના પુરવઠામાં અવરોધ સર્જ્યો છે, જેનાથી ભારતમાં પોલિમર ભાવમાં માર્ચ 2026માં રૂૂ. 10,000થી 15,000 પ્રતિ મેટ્રિક ટન સુધીનો વધારો થયો છે. આનાથી દમણ, મોરબી અને અન્ય વિસ્તારોમાં પણ 25%થી વધુ યુનિટ્સ બંધ થયા છે.
ઉદ્યોગકારોનું કહેવું છે કે જો તાત્કાલિક ઉપાય નહીં લેવાય તો આ ઉદ્યોગનું પુનરુત્થાન મુશ્કેલ બની જશે. સરકારે પેટ્રોકેમિકલ કંપનીઓ સાથે વાટાઘાટો કરીને ભાવ સ્થિર કરવા અને આયાતમાં સબસિડી આપવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ સંકટ ગુજરાતના આર્થિક વિકાસ પર પણ ઊંડી અસર કરી શકે છે, કારણ કે પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગ અહીં હજારો કુટુંબોની આજીવિકાનો આધાર છે.
સરકાર હસ્તક્ષેપ કરે: પ્લાસ્ટિક મેન્યુફેકચરિંગ એસો.ની માગણી
રાજકોટ પ્લાસ્ટિક મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશનના ચેરમેન બાબુભાઈ ડાંગર અને અન્ય અધિકારીઓએ સરકાર પાસે તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરી છે. તેઓએ જણાવ્યું કે આ પરિસ્થિતિને કારણે પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગ બંધ થઈ રહ્યો છે, જેનાથી મજૂરોની વિશાળ સંખ્યામાં રોજગારી જોખમમાં છે. સરકારે તાત્કાલિક રાહત પેકેજ જાહેર કરવું જોઈએ, રો મટિરિયલની આયાતમાં સરળતા લાવવી જોઈએ અને ભાવ નિયંત્રણ માટે પગલાં ભરવા જોઈએ. એસોસિએશને આ અંગેની પ્રેસ રિલીઝ તમામ મીડિયા હાઉસને મોકલી છે અને તેને પ્રકાશિત કરવાની વિનંતી કરી છે.