જસ્ટિસ ભૂષણ રામકૃષ્ણ ગવઈને બુધવારે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા ભારતના 52મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) તરીકે શપથ લેવડાવ્યા. તેમની નિમણૂક માત્ર એક ઔપચારિક સંક્રમણ નથી – તે એક સીમાચિહ્નરૂૂપ છે.
તેઓ ભારતીય ન્યાયતંત્રનું નેતૃત્વ કરનારા પ્રથમ બૌદ્ધ અને અનુસૂચિત જાતિના બીજા ન્યાયાધીશ બન્યા. સુપ્રીમ કોર્ટના સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશ, જસ્ટિસ ગવઈએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સંજીવ ખન્ના પાસેથી પદ સંભાળ્યું. તેમનો કાર્યકાળ 23 નવેમ્બર, 2025 સુધી રહેશે.
બંધારણની કલમ 124(2) હેઠળ તેમની ઔપચારિક નિમણૂક બાદ, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા પીએમ મોદીની હાજરીમાં શપથ લેવડાવવામાં આવ્યા હતા. કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલયે પહેલાથી જ સત્તાવાર સૂચના જારી કરી દીધી છે.ભારતની કાનૂની વ્યવસ્થા માટે, તેમની પદોન્નતિ સમાવેશીતા અને લાંબા સમયથી ચાલતા અવરોધોને તોડવા વિશે એક શક્તિશાળી નિવેદન છે. 24 નવેમ્બર, 1960 ના રોજ મહારાષ્ટ્રના અમરાવતીના ફ્રેઝરપુરા વિસ્તારમાં જન્મેલા, નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશ સાધારણ વાતાવરણમાં મોટા થયા હતા.24 મે, 2019 ના રોજ તેમને સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારથી, તેઓ લગભગ 700 બેન્ચનો ભાગ રહ્યા છે અને બંધારણીય કાયદો, ફોજદારી ન્યાય, વાણિજ્યિક મુકદ્દમા અને પર્યાવરણીય શાસન જેવા ક્ષેત્રોને આવરી લેતા લગભગ 300 ચુકાદાઓ આપ્યા છે. કલમ 370 નાબૂદને સમર્થન આપ્યું, ચૂંટણી બોન્ડ યોજનાને રદ કરી, અને 2016 ના નોટબંધીના પગલાને માન્ય રાખ્યો. તેઓ ઉચ્ચ દાવ પર લેવાયેલા નિર્ણયોમાં પણ સામેલ હતા, જેમાં મની લોન્ડરિંગ કેસમાં અઅઙ નેતા મનીષ સિસોદિયાને જામીન આપવા, મોદી અટક માનહાનિ કેસમાં રાહુલ ગાંધીની સજા પર રોક લગાવવી અને 2002ના ગુજરાત રમખાણો સંબંધિત કેસમાં કાર્યકર્તા તિસ્તા સેતલવાડને જામીન આપવાના કેસનો સમાવેશ તાય છે.
મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, તેઓ ગેરકાયદેસર ધ્વંસમાં બુલડોઝરના ઉપયોગ સામે કડક ચુકાદા આપતી બેન્ચ પર હતાં.2024ના એક સીમાચિહ્નરૂૂપ ચુકાદામાં, તેમણે અનુસૂચિત જાતિ ક્વોટામાં પેટા-વર્ગીકરણને સમર્થન આપતો એક શક્તિશાળી અલગ અભિપ્રાય આપ્યો. પોતાની યાત્રામાંથી શીખીને, તેમણે દલીલ કરી હતી કે અનામતના બધા લાભાર્થીઓ એક જ બિંદુથી શરૂૂ થતા નથી – અને અર્થપૂર્ણ રહેવા માટે સમાનતા વિકસિત થવી જોઈએ.