અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટના ચૂકાદા પર સર્વોચ્ચ અદાલતે જાતે સુઓમોટો સંજ્ઞાન લઇ હુકમ પલટાવ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે આ વિવાદાસ્પદ હાઇકોર્ટના નિર્ણયનું સ્વત: સંજ્ઞાન લીધું. આ કાર્યવાહી ’વી ધ વુમન’ નામની ગૠઘના સ્થાપક અને વરિષ્ઠ વકીલ શોભા ગુપ્તા દ્વારા લખાયેલા પત્રને અનુસરીને કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે જાતીય ગુનાઓના કેસોમાં સંવેદનશીલતા અને કાનૂની અર્થઘટન અંગે એક ઐતિહાસિક અને અનુકરણીય નિર્ણય આપ્યો છે. અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટના અત્યંત વિવાદાસ્પદ નિર્ણયને ઉલટાવી દેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખોટા ઇરાદાથી મહિલાને પકડીને તેનું સલવાર કમીઝ ખોલવું એ ફક્ત ’છેડતી’ અથવા ’બળાત્કારની તૈયારી’ નથી, પરંતુ સીધી ’બળાત્કારનો પ્રયાસ’ છે.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આવા કૃત્યને ઓછો ગંભીર ગુનો ગણવો અને આરોપીને હળવી સજા આપવી એ ન્યાયની ભાવના વિરુદ્ધ છે. આ નિર્ણય સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટના માર્ચ 2025 ના આદેશને ઉલટાવી દીધો છે, જેમાં તેને ફક્ત મહિલાની નમ્રતાને ઠેસ પહોંચાડવાનો કેસ માનવામાં આવ્યો હતો.
આ કેસ ખૂબ ગંભીર હતો, જેમાં આરોપીએ મહિલા સાથે માત્ર અભદ્ર કૃત્ય જ નહીં, પરંતુ તેના વસ્ત્રો ઉતારવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે તેના ચુકાદામાં એક વિચિત્ર કારણ ટાંકીને તેને બળાત્કારનો પ્રયાસ ગણવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. હાઈકોર્ટનું માનવું હતું કે આ કૃત્ય “બળાત્કારની તૈયારી” ની શ્રેણીમાં આવે છે, જેમાં ઓછી સજા છે. આ નિર્ણયથી આક્રોશ ફેલાયો હતો, મહિલા અધિકાર સંગઠનો અને કાનૂની નિષ્ણાતોએ તેની આકરી ટીકા કરી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે આ વિવાદાસ્પદ હાઈકોર્ટના નિર્ણયની સુઓ મોટો કોગ્નિઝન્સ લીધી. આ કાર્યવાહી “વી ધ વુમન” નામના NGO ના સ્થાપક અને વરિષ્ઠ વકીલ શોભા ગુપ્તા દ્વારા લખાયેલા પત્ર બાદ કરવામાં આવી હતી. મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સુપ્રીમ કોર્ટની એક ખાસ બેન્ચ, જેમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ એન.વી. અંજારિયાનો સમાવેશ થાય છે, એ કેસની સુનાવણી કરી.
સુપ્રીમ કોર્ટે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને સંપૂર્ણપણે રદ કરી દીધો છે, જેમાં આરોપીઓ સામે પોકસો એક્ટ હેઠળ “બળાત્કારનો પ્રયાસ” ના મૂળ અને કડક આરોપને પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. ચુકાદો આપતી વખતે, CJIસૂર્ય કાંતે ન્યાયિક સંવેદનશીલતા પર ભાર મૂક્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે કોઈ ન્યાયાધીશ જાતીય ગુનાઓ સાથે સંકળાયેલા કેસોની સુનાવણી કરે છે, ત્યારે તેણે કેસની વાસ્તવિક વાસ્તવિકતાઓ અને પીડિતાની નબળાઈઓનો વિચાર કરવો જોઈએ.