દિલ્હી હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ સીધી ભરતી અને નોકરીઓમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS) ના ઉમેદવારો માટે વયમાં છૂટછાટ અને વધારાની તકોની માંગ કરતી અરજીને ફગાવી દીધી. ન્યાયાધીશ અનિલ ક્ષેત્રપાલ અને અમિત મહાજનની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે EWS ઉમેદવારોને વયમાં છૂટછાટ અને તકો ન આપવાનો કેન્દ્ર સરકારનો નીતિગત નિર્ણય મનસ્વી કે ગેરબંધારણીય નથી.
કોર્ટે EWS શ્રેણીના વિવિધ ઉમેદવારો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓનો સમૂહ ફગાવી દીધો, જેમાં 31 જાન્યુઆરી, 2019 ના રોજ DoPT ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમ, 2022 માટે ઋઅચ અને યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (ઞઙજઈ) દ્વારા જારી કરાયેલ સિવિલ સર્વિસીસ પરીક્ષા 2024 ના નોટિફિકેશનને પડકારવામાં આવ્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે બંધારણ (103મો સુધારો) અધિનિયમ, 2019 પછી, EWS ઉમેદવારોને 10% અનામત આપવામાં આવી હતી, પરંતુ SC/ST/OBC ઉમેદવારોથી વિપરીત, તેમને ઉપલી વય મર્યાદા અથવા પ્રયાસોની સંખ્યામાં કોઈ અનુરૂૂપ છૂટ આપવામાં આવી ન હતી. અરજદારોના મતે, આ પરિસ્થિતિ ભારતના બંધારણની કલમ 14 અને 16નું ઉલ્લંઘન કરે છે.
અરજીને ફગાવી દેતા, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે અરજદારો EWS શ્રેણીના સભ્યોને વયમાં છૂટ આપવા અથવા પ્રયાસોની સંખ્યામાં વધારો કરવા માટે આદેશ જારી કરવા માટે કોઈ કેસ બનાવવામાં નિષ્ફળ ગયા છે. કોર્ટે કહ્યું, “આ શ્રેણીમાં સમાવેશ માટે નિર્ધારિત પાત્રતા માપદંડો ઇરાદાપૂર્વક કડક અને ચોક્કસ રાખવામાં આવ્યા હતા જેથી ખાતરી કરી શકાય કે ફક્ત તે લોકો જ તેના દાયરામાં આવે જેઓ ખરેખર આર્થિક વંચિતતાથી પીડાઈ રહ્યા છે. વધુમાં, આ કોર્ટે ન્યાયિક સમીક્ષાના અધિકારક્ષેત્રને મર્યાદિત કરતી સંસ્થાકીય મર્યાદાઓનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.”
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “વિધાયકે EWS શ્રેણીના ઉમેદવારોને પડતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા માટે અનામતનો અમલ કર્યો હતો. જો કે, અરજદારો દ્વારા માંગવામાં આવેલી વધારાની મુક્તિઓમાં વહીવટી શક્યતા અને નાણાકીય અસરોથી લઈને હાલની અનામત પ્રણાલી પર સંભવિત અસર સુધીના અનેક પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવાની જરૂૂર છે. આવા નિર્ણયો નિ:શંકપણે કાયદાકીય સ્વભાવના હોય છે અને વિધાનસભા અને કારોબારી બંનેના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે